تبلیغات
پرگار - از یاران دایره المعارف ( به بهانه سیصد و چهارمین سالروز ولادت دنی دیدرو )

از یاران دایره المعارف ( به بهانه سیصد و چهارمین سالروز ولادت دنی دیدرو )

سه شنبه 18 مهر 1396 12:46 ق.ظنویسنده : وحید حلاج

 

شاید اگر "دایره المعارف یا فرهنگ مستدل صنایع و حرف" در فرانسه را از زمان خودش در قرن هجدهم، خارج کنیم ارزش چندانی نه از نظر علمی و نه از نظر فلسفی نداشته باشد. آنچه که دنی دیدرو و همکارانش همچون دالامبر به پیروی از دایره المعارف چیمبرز در سال 1751 منتشر کردند حتی به اعتراف خودشان "بسیار دور از حد مطلوب" بود و نظم و نسق خاصی نداشت اما با این حال تاثیر قابل توجهی در سیر فلسفی و سیاسی قرن هجدهم فرانسه و به تبع آن، اروپا گذاشت.

     دنی دیدرو در 5 اکتبر 1713 در خانواده­ یک تاجر به دنیا آمد. او تحصیلات ابتدایی اش را در مدرسه یسوعی لوئی لوگران  انجام داد و در دانشگاه پاریس ادبیات و فلسفه خواند. دیدرو در ابتدا مسیحی معتقدی بود اما به­تدریج از آموزه­های جاافتاده مسیحیت فاصله گرفت. دیدرو نظام فلسفی ثابتی نداشت و در طول دوران زندگی بارها اندیشه اش تغییر کرد. او ابتدا خداشناسی مسیحی بود ولی در 34 سالگی رساله ای در کفایت دین طبیعی نوشت. بنا­بر نظر دیدرو ادیان تاریخی همچون یهودیت و مسیحیت مولود خرافه­اند اما دین طبیعی که ادیان تاریخی هم بر آن استوارند یگانه دینی است که همیشه وجود داشته و به جای آن که مردم را از هم بگسلد به هم می­پیوندد. دیدرو بعدها از نظریه دین طبیعی خودش هم عدول کرد و به نوعی الحاد روی آورد اما سال ها بعد از نظریه الحاد خویش به سمت نوعی وحدت وجود گرایش پیدا کرد و هستی را یک کل پنداشت که تنها موجود جاودانه، هم اوست.

     از دیدرو چند کتاب همچون "اندیشه های فلسفی" و ترجمه "رساله درباره شایستگی و فضیلت" و رمان هایی چون "ژاک قضاقدری و اربابش" و " برادرزاده رامو" -که این دو کتاب آخری توسط خانم مینو مشیری به فارسی ترجمه شده اند- به یادگار مانده است اما آن­چیزی که دیدرو را مشهور ساخت و نام او را جاودانه کرد سر­­­­ویراستاری اثر بزرگی به نام "دایره المعارف" در عصر روشنگری و پیش از انقلاب کبیر فرانسه بود.

     بسیاری از بزرگان اندیشه قرن هجدهم فرانسه همچون مونتسکیو، روسو، ولتر، کُندیاک، هلوسیوس، و دُلباک که طیف وسیعی را از خداگرایی دئیستی ولتر تا اصالت ماده سفت و سخت دلباک را شامل می شد، با دایره المعارف همکاری داشتند. همانطور که گفته شد گرچه دایره المعارف با انتظارات دیدرو و همکارانش موافق نبود اما به خاطر تدارک اطلاعات برای افکار عمومی و هدایت افکار و شکل­دادن به آن­ها، که به همین خاطر دشمنی کلیسا و نظام سیاسی موجود را بر­انگیخت اثر پراهمیتی تلقی می­شد.

     دیدرو در 31 ژوئیه 1784 پنج سال پیش از انقلاب کبیر فرانسه، در پاریس در­گذشت.

پ.ن: منتشر شده در روزنامه ایران مورخ 16 مهر 1396


آخرین ویرایش: سه شنبه 18 مهر 1396 12:49 ق.ظ

 
شنبه 18 فروردین 1397 03:46 ب.ظ

Nicely put. Cheers!
cialis farmacias guadalajara cialis kaufen tadalafilo warnings for cialis cialis generic availability cialis 30 day sample cialis prices click here to buy cialis cialis for daily use how much does a cialis cost
یکشنبه 14 آبان 1396 02:59 ق.ظ
ممنون مطلب خوبی بود
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر